DJ Arkın Allen (Arkın Ilıcalı) namı diğer Mercan Dede, 1966 yılında Türkiye’de dünyaya geldi. Ney, bendir, davul ve vokal sanatçısı olma yolunda müzik eğitimini geleneksel yollardan tasavvuf müzik ustalarından aldı. Öğretmenleri arasında Usta Nezih Uzel ve ney sanatçısı Ömer Erdoğdular sayılabilir. Ayrıca sanatçı, ebru sanatını öğrendiği büyük ney üstadı Niyazi Sayın’dan da fazlasıyla etkilendi.
Ebru sanatını eğitmen olarak Concordia Üniversitesi’nin Studio Arts programında devam ettiren Mercan Dede, 1998 yılında Kanada’ya göç etti. Kanada’da güzel sanatlar üzerine lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayan Mercan Dede ayni üniversitede başladığı öğretim üyeliğine, müzik çalışmalarının ağırlık kazanması sebebiyle kısa bir süre önce ara verdi. O yıldan bu yana değişik Sufi gruplar ile Avrupa, Kanada, ABD ve Türkiye’de müzik çalışmalarına devam eden sanatçı, The University of Saskatchewan’da Profesör David Kaplan ile Dünya Müziği üzerine çalıştı.
1990’dan bu yana değişik Sufi gruplar ile Avrupa, Kanada, ABD ve Türkiye’de müzik çalışmalarına devam eden sanatçının “Mercan Dede Ensemble” grubu 1997 yılında kuruldu. Mercan Dede’nin ilk albümü “Sufi Dreams” bağımsız bir plak şirketi olan Golden Horn şirketi tarafından çok az sayıda basılıp dağıtıldı. Buna rağmen gerek Kuzey Amerika gerekse Avrupa’da çok olumlu eleştiriler aldı. Alman televizyonu Saarlandischer Rundfunk Sufi kültürü üzerine hazırladığı belgeselde Mercan Dede’ye yer verdi. Belgeselin müziği ise yine Mercan Dede tarafından yapıldı. Sanatçının 2. albümü “Journey’s of a Dervish” 1999 yılında Goldenhorn Plak Şirketi’nden çıktı.
Reji ve koreografisini Beyhan Murphy’nin gerçekleştirdiği ve Modern Dans Topluluğu tarafından sergilenen “Seyahatname 2001” adlı gösteri için bestelenen müziklerden oluşan Seyahatname albümü Doublemoon etiketiyle yayınlandı. Yine aynı yıl dünyanın en prestijli caz festivallerinden Uluslararası Montreal Jazz Festivali’nin “Doğu ile Batı Buluşuyor” başlıklı konserinde, Burhan Öçal ve Jamaaladeen Tacuma ile Mercan Dede trio olarak 170.000 kişinin önünde sahneye çıktı. Yeni projesi “Secret Tribe” ile Banlieues Bleues Festival, Rasa Cultur Center, Bimhuis gibi Avrupa’nın önemli caz ve dünya müziği kulüpleri ve festivallerini içeren Türkiye / Avrupa turnesini gerçekleştirdi. Olumlu eleştiriler üzerine Secret Tribe ile 2002 yılında 2. albümleri “Nar” Doublemoon tarafından yayınlandı. Secret Tribe ile katıldığı dünya müziğinin en önemli iki festivali Womex ve Transmusicale de Rennes’deki büyük ilgiden sonra 2003 yazında 30 konserlik Avrupa turunda dünyanın sayılı festivallerinden Montreux Jazz Festivali (İsviçre), JazzaVienne (Fransa), Etnosur (Ispanya), World Roots Festival (Hollanda), Popdeurope (Almanya)’da sahne aldı. Avrupa turnesinin başarısı Womex 2003’te BBC Radio 3 Awards’da “Orta-Doğu ve Kuzey Afrika” ile “Club Global” olmak üzere iki dalda ödüle aday gösterilmesini sağladı. Mercan Dede 2003’te 2 dalda ödüle aday olan tek sanatçı oldu.
Müzisyenliği süresince Kani Karaca, İhsan Özgen, Peter Murphy, Natacha Atlas, Musafir, İlhan Erşahin, Jamaledeen Tacuma, Hugh Marsh, Omar Sosa, Mich Gerber, Fazıl Say, Susheela Raman, Trans Global Underground, Dhafer Youssef gibi klasik, dünya ve alternatif müziğinin dev isimleri ile aynı sahnede yer alan Mercan Dede aynı zamanda yapımcı olarak da bir çok çalışmaya katıldı. Peter Murphy’nin son albümünde ortak yapımcılığı üstlenen sanatçı Nusrat Fateh Ali Khan’ın yapımcılarından Real World Şirketi’nin yapımcısı Michael Brooks, Groove A La Turca’nın yaratıcısı ve elektrik bas gitarın ustası Jamaledden Tacuma, arka arkaya 6 yıl Kanada’nın en iyi emprovizasyon sanatçısı ödülünü alan Hugh March ile ortak albümler hazırladı.
Ocak 2004’de genç yeteneklerden oluşan bir grup kuran Mercan Dede New York’ta düzenlenen ve 5 kıtadan 16 farklı müzisyen ve grubun katıldığı “GlobalFEST” adlı festivale konuk oldu. Dede ayrıca, Kültür Bakanlığı tarafından başlatılan ve Türkiye’ye kültürel alanda dünyada temsil edecek olan “Güldestan Projesi”nin de müzik direktörlüğüne getirildi.
Sanatçının Mercan Dede kimliğindeki acemilikten çıraklığa geçişi olarak tanımladığı 5. albümü “Su” Temmuz 2004’de piyasaya çıktı. “Su”ya Hugh Marsh, Susheela Raman, Özcan Deniz, Sabahat Akkiraz, Dhafer Youssef, Ceza, Göksel Baktagir gibi ünlü müzisyenler konuk oldular. Yeni albümle beraber yine yollara düşen sanatçı, Malta Dünya Müzikleri Festivali’ne katıldı.
Mercan Dede, doğuya özgü Sufi müziğinin ilahi geleneğini çağdaş¸ müziğin tınılarıyla incelikli bir şekilde harmanlayarak eski ile yeniyi, Doğu ile Batı’yı birleştiriyor. Sufi inancına yürekten bağlılığıyla tanınan Dede, Sufi makamların yorumuna ve özgün bestelerin tınılarına ve doğa ritimlerine getirdiği ilahi boyutu isimsiz müziğinde yansıtıyor.
2006’da çıkardığı ''Nefes'' isimli albümüyle sanki nefesinin gücünü gösteriyor.
Mercan Dede yeni albümü “800” ile dünyaya barış mesajı veriyor.
2007’nin Mevlana’nın doğumunun 800. yılı olması nedeniyle “800”ü Mevlana’ya adayan Mercan Dede, bu yeni albümünde işlediği barış temasıyla, Mevlana’nın “gel ne olursan ol, yine gel” sözünü bir kez daha hatırlatıyor dinleyene.
Çağdaş derviş, gönül adamı Mercan Dede yeni albümü “800” ile farklı kültürlerden bir çok usta müzisyeni konuk ediyor albümüne. Konuk müzisyenlerin kendi ülkelerinin geleneksel müzik birikimlerini de taşıdığı “800” dolayısıyla alışkın olduğumuz Türk vurmalı çalgılar yerine, Hint ve İran vurmalılarıyla öne çıkıyor. İsviçreli Mich Gerber (bas), İranlı Ziya Tabassian (perküsyon), Türk Müziğinde aşina olmadığımız sazlarıyla Hintli Shankar Das (dolak ve tabla), Çinli Shen-Qi (erhu), Kanadalı Ben Grosman (hurdy-gurdy)’ın yanı sıra; Metehan Çiftçi (santur), İsmail Tunçbilek (bağlama), Göksel Baktagir (kanun), Neva Özgen (kemençe),Yurdal Tokcan (ut) gibi daha bir çok önemli isim enstrümanlarıyla eşlik ediyor. “800”de Mercan Dede’nin müziğine yorumlarıyla Ceza ve Yıldız Tilbe de farklı bir renk katıyor.
Çok sesli, çok ruhlu bir albüm “800”. Elektronik alt yapının sanatçının diğer albümlerine göre daha fazla hissedildiği “800”de, aynı zamanda halk müziği ve -her zamanki gibi- tasavvuf müziğine dair motiflere de rastlamak mümkün. Doğu’nun mistik havası, büyülü ruhu hakim “800”’de. Modern olanla yerel olanın birleşmesi, bir yanıyla da dijital ve akustiğin buluşma noktası diyebiliriz bu albüme. Yani Yıldız Tilbe’nin söylediği “Tutsak” adlı şarkısında gibi, “güneşten sıcak, sudan çıplak” bir albümle geliyor Mercan Dede.
Mercan Dede’nin bestelerinden oluşan toplam on bir parçanın yer aldığı albümde Hayrullah Ersöz’ün “yalınayakbaşıkabak” şiirinden alıntılarla Yunus Emre’ye ithafen yazılmış “Nerdesin” adlı parçanın yanı sıra, albüme adını veren “800”, “Tutsak”, “Mercanistan”, “Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, Ali Baba ve Kırk Haramiler’e Karşı” adlı parçalar dikkat çekiyor. Hümanist bir söylem, gönül gözüyle dünyaya bakan, aşkla hayatı karşılayan parçalar bunlar. Mevlana’nın yüce gönlünü, ruh ustalığını da yansıtmaya çalışıyor Mercan Dede. Ve elbetteki “üfleyenin” sanatını da incelikle taşıyor dinleyene...
Mercan Dede’nin yeni albümü Dünya 17 Mayıs’ta müzik marketlerde.
2007 yılında yayımladığı “800” albümüyle uzun süre dünya müziği listelerinin zirvesinde kalan Mercan Dede, “Su” ve “Nefes” ile başladığı yeryüzü serisine 6 yıllık bir aranın ardından “Dünya”-“Earth” albümüyle geri dönüyor. Doğuya özgü Sufi müziğinin ilahi geleneğini çağdaş müziğin tınılarıyla incelikli bir şekilde harmanlayarak eski ile yeniyi buluşturan Mercan Dede, Mayıs ayında Onearth Records etiketiyle yayımlanacak “Dünya” albümünün ilk konserini 21 Mayıs Salı akşamı müzisyen konukları eşliğinde Borusan Müzik Evi’nde verecek.
Müzisyenin 6 yıllık çalışmasının bir sonucu olan “Dünya” albümünün ön tanıtım konserlerini geçtiğimiz günlerde Hindistan, Kanada ve Fransa’nın farklı şehirlerinde gerçekleştiren Mercan Dede, İstanbul konserinin ardından dünya turnesine çıkacak.
Onearth Records etiketiyle Mayıs 2013’te yayımlanacak “Dünya”nın tanıtım konseri 21 Mayıs 2013 Salı akşamı 21.30’da Borusan Müzik Evi’nde gerçekleştirilecek.
(Kaynak: www.yenicikanlar.com.tr - 03.05.2013)
Dünya / Mercan Dede
“Dünya” albümümüz, Mercan Dede’nin bir isim, bir kişiden ziyade, bir fikir, bir konsept proje olduğunun şu ana kadar ki en güzel örneğidir. Albümdeki tüm eserler, başta Mercan Dede Ensemble’nin değerli müzisyenleri olmak üzere, birçok misafir sanatçının emeği, desteği, katkısı ile gerçekleşmiştir.
Tüm eserler kolektif bir yaratma sürecinin sonucudur. Kusurlar şahsıma, güzellikler bu dostlara aittir. Hepsinden önemlisi; niyetimiz ve amacımız, samimi, kalbî ve muhabbet üzerinedir.
Dileğimiz ve umudumuz; bu projenin insanlığa ve her zamandan daha fazla bizlerin şefkatine, yardımına ihtiyacı olan, savaşlar, yıkımlar, talanlarla yıpranmış biricik evimiz Dünya’mıza sevgi, barış, adalet ve merhamet ile yaklaşacak yeni bir bilincin oluşmasına küçücük de olsa bir katkısının olmasıdır.
Rengimiz, dilimiz, toprağımız her ne olursa olsun, hepimiz aynı geminin yolcularıyız ve hepimiz tek bir geminin üzerinde bu yolculuğu yapmaktayız.
Biz, Bir’iz, Dünya biricik gemimiz.
(Albüm açıklaması)
Dünya LP / Mercan Dede
Mercan Dede (Ensemble) tarafından önce 1.si, ardında 2.si, daha sonra da 2 CD olarak çıkarılan “Dünya” albümü bu kez 2 adet Plak formatında yeniden basıldı.
(2017 Mart)
Diskografi:
1996 Sufi Dreams (Albüm, Golden Horn Records)
1- Mevlana Celaleddin Rumi - Dream of Shams
2- The Awakening - Dream of Lover
3- The Name of The City - Dream of Adam
4- Walking On The Red Sea - Dream of The Sufi Saints
5- Hidrelez - Dream of Perhan
6- Last Chapter - Dream of The Dreams
1999 Journeys of a Dervish (Albüm, Golden Horn Records)
1- Journeys of a Dervish
2- Healing Prayer
3- Fire Drums
4- Masnawi
5- Remember The Loveliness
6- Water Ceremony
7- Sunrise Zikr
8- Baraka
2002 Secret Tribe / Nar (Albüm, Doublemoon Müzik/Rh Pozitif Müzik, 03.06.2002)
1- Nar-i Ney
2- Nar-i Mey
3- Nar-i Yar
4- Nar-i Ask
5- Nar-i Sems
6- Nar-i Can
7- Nar-i Cem
8- Nar-i Seher
(Mercan Dede is a Turkish born, Montreal based world-beat musician/producer. Subtly fusing the Eastern spiritual traditions of Sufi music with contemporary ambient sounds, Mercan Dede creates a unique and highly original mix of old and new, sacred and secular, Eastern and Western.)
East 2 West Global Departures From İstanbul, Flight 001 (Albüm, Doublemoon Müzik/Rh Pozitif, 22.06.2002)
1- Mercan Dede (& Hüsnü Şenlendirici) - Vefaname
2003 East 2 West - Ethno Electronic Tales from Istanbul (Karma Albüm, RH Music, 14.11.2003)
5- Akatay Project - Latino (Remixed by Mercan Dede) (5:58)
2005 East 2 West - Istanbul Strait Up (Albüm, Doublemoon Records Müzik/Rh Pozitif, 28.01.2005)
Sanatçılar: Brenna Katherine MacCrimmon, Burhan Öçal, Baba Zula, Mercan Dede, Hüsnü Şenlendirici)
1- Mercan Dede / Ab- ı Hayat (Radio Edit)
Mercan Dede - Google Araması
TürkPopMüzik.Net
Kronoloji (Yıllar)
